Steeds meer mensen met artrose krijgen een nieuwe heup of knie. Om de zorgvraag aan te kunnen, gaan deze patiënten steeds sneller naar huis om daar veilig te herstellen. Maar vragen en onzekerheden over pijn, bewegen en wondherstel blijven bestaan. Daarom ontwikkelde Zorg bij jou een hybride zorgpad voor deze patiëntgroep. We spraken hierover met Sander Koëter, orthopedisch chirurg bij het CWZ, en Geeske Duijzings, zorgpad clusterlead bij Zorg bij jou.

Van ziekenhuisbed naar thuis: de vragen blijven

Steeds meer mensen met knie- of heupartrose krijgen een nieuwe knie of heup. De zorgvraag groeit hard. Tussen nu en 2050 verdubbelt naar verwachting het aantal mensen met artrose: van ongeveer 1,5 miljoen naar 3 miljoen. Tegelijk is er een groeiend tekort aan zorgverleners. Dat vraagt om een andere manier van zorg te verlenen.  

De zorg rond een knie- of heupvervanging veranderde de afgelopen jaren al sterk. Vroeger lagen patiënten soms meerdere dagen of zelfs een week in het ziekenhuis. Nu gaan zij veel sneller naar huis. Dat heeft voordelen, vertelt Sander. “Mensen gaan sneller bewegen. Dat is goed voor het herstel. Maar thuis hebben ze nog steeds dezelfde vragen als tien jaar geleden: is het veilig, gaat het goed en doe ik de goede dingen?”

Stap voor stap begeleiden

Het hybride zorgpad helpt patiënten om thuis goed en veilig te herstellen. Via digitale begeleiding krijgen zij informatie op het moment dat zij die nodig hebben. Geen dikke folder of uitgebreid pakket met informatie van tientallen pagina’s. Wel duidelijke begeleiding per fase.

“In de eerste periode na een operatie laten we elke dag weten wat al mag, waar je op moet letten en wanneer je contact moet opnemen,” legt Sander uit. “Zo begeleid je mensen stap voor stap.”

Naast informatievoorziening speelt monitoring een belangrijke rol. Omdat patiënten thuis herstellen, ziet een zorgverlener niet dagelijks hoe het met hen gaat. Via het zorgpad volgt het medisch servicecentrum daarom op afstand of het herstel goed verloopt.  

“Als zorgverlener wil je weten of de pijn onder controle is, of iemand goed kan bewegen en of de wond goed geneest,” zegt Sander. “Als er iets aan de hand is, kun je gericht advies geven. Bijvoorbeeld over pijnstilling, het wisselen van een pleister of het maken van een foto van de wond, zodat we kunnen meekijken.”

Meer vertrouwen voor de patiënt

Voor patiënten biedt het zorgpad vooral houvast. “Mensen zijn soms best angstig om te oefenen,” vertelt Sander. “Ze denken: ik heb een grote operatie gehad, het moet niet verkeerd gaan. Vaak zijn ze eerder te voorzichtig dan te enthousiast. Daarin kan dit zorgpad echt helpen, want beweging is juist belangrijk voor het herstel.”

Minder telefoontjes, meer rust op de poli

Ook voor zorgverleners levert het hybride zorgpad voordelen op. “Als zorgverlener word je ontzorgd doordat je minder telefoontjes krijgt die niet nodig zijn,” zegt Sander. “Bijvoorbeeld van patiënten of huisartsen. Dat ontzorgt vooral de verpleegkundigen op de poli en de verpleegafdeling. Dit is heel belangrijk, want aan verpleegkundigen is een groot gebrek.”

De zorg wordt daarmee slimmer georganiseerd. Patiënten krijgen laagdrempelige ondersteuning wanneer dat nodig is, terwijl zorgverleners hun tijd kunnen inzetten voor situaties die dat nodig hebben.

Snel opschalen en verder ontwikkelen met een gezamenlijke basis

Het zorgpad is in korte tijd geïmplementeerd. Binnen vijf maanden gingen al zes ziekenhuizen van start. Volgens Geeske komt dat onder andere door de manier waarop Zorg bij jou zorgpaden ontwikkelt en implementeert: “Binnen Zorg bij jou maken we voor elk zorgpad een implementatiepakket. Daarin zit bijvoorbeeld scholing, training en uniforme informatie. Maar ook een opzet voor een folder, zodat ook patiënten die niet digitaal zijn, dezelfde uniforme informatie meekrijgen. Daardoor hoeft niet elk ziekenhuis opnieuw het wiel uit te vinden.”

Een gezamenlijke werkwijze is niet alleen belangrijk voor implementatie, maar ook voor verdere doorontwikkeling. “Als je data met elkaar wilt delen, is het belangrijk dat je appels met appels vergelijkt en niet appels met peren,” zegt Geeske. “Omdat je met elkaar een basis hebt, kun je vanuit die basis ook samen doorontwikkelen. Dat helpt bij het draagvlak.”

Toekomstvisie: onderdeel van een bredere patiëntreis

Sander ziet kansen om het zorgpad in de toekomst uit te breiden naar een bredere patiëntreis: “Het zou mooi zijn als je mensen al vanaf het begin kunt meenemen en de goede dingen kunt laten doen. Misschien kun je dan ook onnodige interventies of operaties voorkomen. Bijvoorbeeld door mensen met artrose te helpen met leefstijladviezen en beweegadviezen.”

Uiteindelijk draait het om passende zorg op het juiste moment. Sander: “Deze digitale hybride zorg moet steeds persoonlijker worden. Dan kun je echt kijken wat een patiënt nodig heeft en daar de begeleiding op aanpassen.”