“Je ziet de patiënt niet, maar moet wel juist handelen”

Een patiënt die je niet ziet, maar wel moet beoordelen. Geen lichamelijk onderzoek aan het bed, maar data uit thuismetingen, een gesprek via de telefoon of een chat. Voor verpleegkundigen die werken met hybride zorg vraagt dat om een andere manier van werken. Daarom ontwikkelt Zorg bij jou ‘anders zorg verlenen’: een trainingsprogramma waarin verpleegkundigen leren hoe zij patiënten op afstand veilig en effectief begeleiden.

“De vaardigheden die je als verpleegkundige in het ziekenhuis ontwikkelt, kun je niet één-op-één toepassen bij hybride zorg,” vertelt Frans Grutters, lead van het Medisch Service Centrum (MSC). “Als verpleegkundige ben je gewend om veel op je zintuigen te vertrouwen, maar bij zorg op afstand moet je het doen met informatie op een scherm en datgene wat een patiënt vertelt. Dat vraagt om een andere manier van klinisch redeneren. Je moet een soort klinisch oor ontwikkelen. Je hoort een patiënt, ziet data op een scherm en op basis daarvan moet je een goede inschatting maken van wat er speelt. En hiernaar handelen.”

Oefenen met realistische patiëntsituaties

Binnen het opleidingsprogramma ‘anders zorg verlenen’ kunnen zorgverleners oefenen met realistische scenario’s uit de praktijk. De eerste modules zijn nu ontwikkeld en worden uitgetest in een pilot. Tijdens de module ‘klinisch redeneren op afstand’ leren verpleegkundigen hoe je een goede analyse maakt, zonder dat je de patiënt ziet. De tweede module is communicatie, waarin uitgebreid wordt stilgestaan bij communiceren via chat of telefonie. Ook het begeleiden van patiënten met emoties of eventuele weerstand wordt hier behandeld. Later voegen we meer modules toe, zoals de coaching van patiënten in zelfmanagement.  

Martine Brands, lead HR bij Zorg bij jou, vertelt: “we bieden verschillende vormen van training aan. De communicatietraining is bijvoorbeeld deels klassikaal, maar wel hybride te volgen. Andere trainingen zijn individueel, in de vorm van online lessen. De verpleegkundigen maken verschillende oefeningen en krijgen gerichte feedback. Ook kunnen zij digitale gesprekstechnieken oefenen met een AI-patiënt, die meteen op de verzonden berichten reageert. Deze AI-patiënt kunnen wij ook echt een persoonlijkheid en gedragsinstructies geven, waardoor de chats aansluiten op praktijksituaties. Zo kunnen ze op hun eigen tempo leren en tegelijk oefenen met situaties die ze dagelijks tegenkomen. Hun voortgang kunnen zij zelf bijhouden in een persoonlijk dashboard.”

In het online portaal zijn naast de trainingen ook protocollen, opleggers, samenvattingen van trainingen en een toepasbaar model van de SBARR-methode te vinden. Martine: “Zo vinden de verpleegkundigen alles wat ze nodig hebben, overzichtelijk op één plek.”  

Demo Mimo Ramli, projectleider 'anders zorg verlenen'

Samen ontwikkeld met verpleegkundigen

Het programma is ontwikkeld in samenwerking met de leerhuizen van de Santeon ziekenhuizen, onderwijskundigen en verpleegkundigen die al werken met hybride zorg. Volgens Martine was die samenwerking essentieel. “Dit programma is echt samen in de praktijk ontwikkeld,” vertelt zij. “We hebben verpleegkundigen gevraagd waar ze tegenaan lopen en wat ze nodig hebben om hun werk goed te doen. Daardoor zijn de trainingen kort, praktisch en direct toepasbaar.”

Binnen het Medisch Service Centrum leeft veel enthousiasme over het programma. Frans: “De eerste reacties op de pilot zijn goed. Over een paar weken rollen we dit programma verder uit binnen Zorg bij jou. En dit is nog maar het begin. Er zijn nog veel meer modules en mogelijkheden die we in de toekomst ontwikkelen. Bovendien willen we de trainingen laten accrediteren door V&VN. Dit is een nieuw vakgebied binnen verpleegkunde, waar we professionele trainingen voor hebben. Accreditatie zou hierin een mooie stap zijn.”

Met ‘anders zorg verlenen’ zet Zorg bij jou een belangrijke stap in de ontwikkeling van hybride zorg en in het voorbereiden van verpleegkundigen op de zorg van morgen.